Logowanie





Zaloguj
Zarejestruj sie

JoomlaWatch 1.2.12 - Joomla Monitor and Live Stats by Matej Koval

Czarna Góra

Ulokowana na prawym brzegu Białki Czarna Góra (słow. Čierna Hora, węg. Feketebérg, również Csarnagura, Schwarzberg w gwarze Niemców spiskich czy na mapach austr. oraz austr-węg) jest jedną z czternastu wsi Polskiego Spisza. Odmienność tej wsi rzuca się w oczy: inne tu budownictwo, inni ludzie i ich gwara.

 

Nazwa wsi pochodzi ponoć od wyglądu góry porośniętej niegdyś gęsto lasem. Osada miała powstać tu już w wieku XV- stare ustne przekazy mówią o przybyłej tu grupie Wołochów uchodzących z południowej Europy (Macedonii, Serbii i Czarnogóry) przed nawałą turecką. Pierwsi osadnicy parali się myślistwem i pasterstwem a ich bałkańskie korzenie zatraciły się w połączeniu z przybyszami z sąsiedniego Podhala.

Cytując za Zbigniewem Ładyginem: "Wprawdzie pierwsza wzmianka o Czarnej Górze pochodzi z dokumentu Kapituły Spiskiej z końca XVI wieku, ale wyliczona jest ona tylko wśród ""szałasów i owczarń". Wieś rozwinęła się prawdopodobnie z osiedla pasterskiego, lecz o jej początkach nic nie wiadomo. Musiała istnieć już w początkach XVII wieku, gdyż Michał Hrosieński w "Opisaniu ciekawym gór Tatrów" (1650) wymienia należące do Czarnej Góry hale w Tatrach Bielskich. Już pierwszy rzut oka na wieś wskazuje, że znajdujemy się w innym regionie Podtatrza. Szczególnie uderzające są różnice w budownictwie. Zagrody stawiane w czworobok zamknięte są szczytową ścianą budynku mieszkalnego i wysoką bramą. Domy, niejednokrotnie murowane, posiadają bogate zdobienia zwieńczeń ścian szczytowych."

Czarna Góra składa z trzech części:
- Sołtystwo- najstarsza część,
- Zagóra- część od strony Trybsza,
- część od strony Jurgowa.

Sołtystwo położone jest na przełęczy pomiędzy Gogolową Grapą a Pawlikowskim Wierchem. Na Sołtystwie zachowało się kilka starych zabudowań. Na szczycie Gogolowej Grapy (miejsce cenione szczególnie przez paralotniarzy) w roku 2000 stanął ponad 20-metrowy, stalowy krzyż milenijny, od stóp którego rozciąga się zapierający dech w piersiach widok na tatrzańskie szczyty, Pieniny, Gorce, Kotlinę Nowotarską oraz Babią Górę. Sołtystwo połączone jest z Rzepiskami szlakiem turystycznym (piękna panoram Tatr!!!) dostępnym przez cały rok.

W dolnej, położonej od strony Trybsza części Czarnej Góry- Czarnej Górze Zagórze znajduje się filia Muzeum Tatrzańskiego - Zagroda Korkoszów. Można tam zobaczyć ekspozycję etnograficzną ukazującą bogate gospodarstwo spiskie okresu międzywojennego. Na stronie internetowej Muzeum Tatrzańskiego czytamy: "W północnej części Czarnej Góry, w osiedlu zwanym "Zagórą", stoi drewniana zagroda należąca niegdyś do tutejszej zamożnej rodziny Korkoszów. Układ zabudowań jest przykładem rozwoju spiskiej zagrody: od prostej, składającej się z dwóch zabudowań (chałupa i stajnia) w końcu XIX wieku, do złożonej z wielu budynków w latach trzydziestych obecnego stulecia. Najstarsze budynki, zbudowane zostały pod koniec XIX wieku przez Alojzego Chyżnego. Przez kilka lat Alojzy Chyżny przebywał w Ameryce. Po powrocie do wsi w roku 1919 rozbudował chałupę, dobudowując okazałą "wielką izbę" z komorą. Dalsza rozbudowa zagrody dokonana została już przez Sebastiana Korkosza, męża Elżbiety, córki Alojzego. W latach trzydziestych powstały kolejne zabudowania gospodarcze: kamienna stajnia, wozownia i chlew. W dawnej stajni umieszczono pierwszy we wsi kierat. Ostatnia rozbudowa miała miejsce w latach czterdziestych - wówczas to postawiono izbę zwaną "letnią" lub "pańską" z osobnym wejściem przez ganek."

W Czarnej Górze, przy granicy z Bukowiną Tatrzańską znaleźli swe miejsce Cyganie. Kamieniec, tak bowiem zowie się owo miejsce, jest jednym z większych w okolicy osiedli romskich. Adam Bartosz, wybitny znawca problematyki cygańskiej pisze w jednym ze swych opracowań "Na końcu wioski, która rozciąga się na znacznej przestrzeni, zwanym Za Górą (Zagórą), nad potokiem oddzielającym Czarną Górę (Zagórę) od sąsiedniego Trybsza, mieszka kilka cygańskich rodzin. Z określeniem ich przynależności do wioski jest pewien kłopot, gdyż są to formalnie Cyganie czarnogórscy. W latach 40-tych ich dziadkowie mieszkali bowiem bliżej centrum Trybsza, wioski sąsiedniej, co nie spodobało się tamtejszym mieszkańcom. Kiedy rodzina cygańskiego kowala zaczęła się rozrastać, kazano Cyganom wynieść się ze wsi jak najdalej, właśnie w stronę Czarnej Góry, gdzie nawet droga była gorsza niż w innych kierunkach. Zezwolono im osiąść dopiero nad potokiem wyznaczającym granice wsi. Tuż za tym potokiem są pierwsze domy czarnogórskich górali, po latach więc Cyganie ci poczuli się czarnogórskimi mieszkańcami i za takich ich uważać poczęto. Tu ich dzieci chodzą do szkoły, tu jest do sklepu bliżej niż do Trybsza, tu blisko mieszkają też korzystający z usług cygańskiego kowala."

losowe ogloszenia
Noclegi
Znajdujemy się w najwyżej położonej i najpiękniejs ...
Noclegi
Grań to nowootwarty obiekt położony w środkowej cz ...
Noclegi
Wypoczynek w ciszy i spokoju przez cały rok serde ...
Noclegi
www.Ukramarzy.yoyo.pl
Noclegi
100m do wyciągów, 1km do TERM BUKOWINA Zapraszamy ...
Noclegi
Serdecznie zapraszamy przez cały rok! ... na Świę ...
Noclegi
DW MAJKA – Bukowina Tatrzanska Majka zaprasza do ...
Imieniny
Dzisiaj : Romany Damiana Jutro : Macieja Marka
Użytkownicy



Ogółem: 4148